جزوه روش تحقیق

جزوه روش تحقیق یک منبع خلاصه–جامع و کاربردی برای دانشجویان علوم تربیتی، روان‌شناسی، مدیریت، جامعه‌شناسی و رشته‌های نزدیک است. فایل به‌صورت منظم و درس‌محور، مباحث کلیات و پارادایم‌ها، تدوین فرضیه، جامعه آماری و نمونه‌گیری (احتمالی/غیراحتمالی، تعیین حجم نمونه)، شاخص‌ها و مقیاس‌ها (زوجی، بوگاردوس، تورستون، لیکرت، گاتمن، اوزگود)، گردآوری داده‌ها و طراحی پرسشنامه/مصاحبه، اعتبار (Validity) و پایایی (Reliability) و روش‌های کمی و کیفی (همبستگی، علّی–مقایسه‌ای، تحلیل محتوا، دلفی، مشاهده میدانی، اقدام‌پژوهی، تحلیل اسناد و داده‌های موجود) را پوشش می‌دهد. ساختار فصل‌بندی، نکات پرتکرار امتحانی و چک‌لیست‌های اجرایی کمک می‌کند:

در زمان کوتاه مباحث کلیدی را مرور و جمع‌بندی کنید.

برای امتحانات دانشگاهی و نگارش پروپوزال/مقاله آماده شوید.

یک منبع قابل اعتماد و خوانا برای یادگیری سریع و اجرای عملی تحقیق داشته باشید.

اگر به‌دنبال یک جزوه روش تحقیق آماده و قابل اتکا هستید که از تعریف مسئله تا اجرای میدانی و ارزیابی ابزار را یکجا ارائه دهد، این فایل انتخاب هوشمندانه‌ای برای درس، پروژه و آزمون است.

فهرست مطالب :

کلیات روش تحقیق

دو رویکرد (پارادایم) در علوم رفتاری

رویکرد خردگرایانه

رویکرد طبیعت‌گرایانه

اصول علم

جبر گرایی

تجربه گرایی

تکرار پذیری

ابطال پذیری

ایجاز

انواع شیوه‌های شناخت

تجربه

صاحبنظران (مرجع مطلع)

استدلال قیاسی

استدلال استقرایی

تمثیل

شهود

روش علمی

مراحل روش علمی

ویژگی‌های علوم انسانی

فرآیند علمی

سطح تجربی

انواع نظریه (استقرایی، قیاسی، صوری، تجریدی)

هدف های نظریه

خصوصیات نظریه

ملاک های ارزشیابی نظریه

مفهوم تحقیق

مولفه‌های تحقیق از نظر جان بست

ویژگی‌های تحقیق از نظر تاکمن

مراحل تحقیق از نظر تئودر کاپلو

انواع تحقیق با توجه به هدف نحقیق (بنیادی، کاربردی، توسعه‌ای)

طبقه‌بندی مفاهیم

مفاهیم عینی

مفاهیم انتزاعی

روش های توسعه مفاهیم

مفاهیم نظری

مفاهیم تجربی

طبقه بندی متغیرها از نظر اندازه گیری

طبقه بندی متغیرها از نظر نقش آنها در تحقیق

متغیر مستقل

متغیر وابسته

متغیر تعدیل‌کننده

متغیر کنترل

روش‌های کنترل متغیرهای مداخله گر

انواع مقیاس‌های اندازه‌گیری (اسمی، ترتیبی، فاصله‌ای، نسبتی)

مسئله پژوهشی

روش‌های دستیابی به مسئله

منابع تعیین مسائل

ملاک های لازم برای انتخاب و بیان مسئله از نظر کرلینجر و تاکمن

اشتباهات رایج در تنظیم موضوع تحقیق

فرضیه

نقش ها و اهداف فرضیه

ویژگی‌های فرضیه

فرضیه های استقرایی و قیاسی

تفاوت فرضیه ، نظریه، قانون و اصل

طرح تحقیق به عنوان کنترل واریانس

فصل دوم : تهیه و تدوین فرضیه

نظر ون دالن

ویژگی‌های تدوین فرضیه

نظر تاکمن

تعریف و مفهوم‌سازی مفاهیم

مشخصات یک فرضیه خوب

نظر دونالداری

منابع تهیه فرضیه

آزمون فرضیه

قابلیت اعتماد علمی

ارزش علمی

ارزش منطقی

اظهار نظر گروهی

مراجعه به موارد مشابه قبلی

فصل سوم : جامعه آماری و نمونه گیری

نمونه‌گیری

تعریف و اهمیت نمونه

انواع نمونه و روش‌های  نمونه‌گیری

برآورد دقیق پارامترهای جامعه

نمونه گیری شاخص ها و مقیاس ها

نمونه‌گیری

مفاهیم اساسی در نمونه گیری

حجم نمونه

دو روش نمونه‌گیری

الف) نمونه‌گیری احتمالی

نمونه ‌گیری تصادفی ساده

نمونه ‌گیری سیستماتیک یا تصادفی منظم

نمونه ‌گیری طبقه ‌بندی ‌شده (قشر بندی شده)

نمونه ‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای

ب) نمونه‌گیری غیراحتمالی (تعهدی یا هدفهمند-سهمیه ای)

نمونه گیری تعمدی یا قضاوتی یا هدفمند (نظرسنجی سیاسی)

نمونه ‌گیری سهمیه‌ای یا آزاد

نمونه ‌گیری دسترس پذیر یا آسان

نمونه‌گیری زنجیره‌ای یا گلوله‌برفی

توصیه‌های نهایی

فصل چهارم: شاخص‌ها و مقیاس‌ها

مقایسه شاخص‌ها و مقیاس‌ها

شاخص سازی

الف) انتخاب گویه‌ها

ارتباط دو متغیری با گویه‌ها

روش‌های اعتباربخشی به شاخص‌های ترکیبی

تحلیل گویه

اعتباربخشی بیرونی

مقیاس‌ (طیف)

مقایسه زوجی

مقایسه زوجی ناقص یا تصادفی

ارزیابی

مقیاس فاصله‌ اجتماعی بوگاردوس

ارزیابی طیف بوگاردوس

مقیاس تورستون

مقیاس لیکرت

روش تحلیل سنجه

ارزیابی طیف لیکرت یا جمع نمرات

طیف گاتمن

مفهوم بازنمایی کامل در طیف گاتمن

تئوری اجزاء اصلی و مفهوم صفر عینی

طیف اوزگود (برش قطبین)

فصل پنجم: جمع‌آوری اطلاعات

طرح تحقیق

هدفهای تحقیق

واحدهای تحلیل

اشتباه زیست بومی و کاهش گرایی

معیارهای تعیین میزان اعتبار

اعتبار معیار یا اعتبار پیش‌بینانه

اعتبار سازه ای

اعتبار محتوا

قابلیت اعتماد یا پایایی

روش آزمون- آزمون مجدد

روش دو نیم کردن

استفاده از سنجه‌هایی تثبیت‌شده

قابل‌اعتماد بودن دستیاران محقق (مصاحبه‌کنندگان، پرسشگران، کدگذاران)

عملیاتی کردن

سطوح سنجش

سنجه‌های اسمی

سنجه‌های ترتیبی

سنجه‌های فاصله‌ای

سنجه‌های نسبی

دو عنصر اساسی در تحقیق

منابع فرضیه ها

فرضیه جهت‌دار و فاقد جهت

فرضیه صفر

فرضیه چندمتغیره

انواع متغیر

شیوه‌های مشاهده

تحقیق پیمایشی

کاربرد پیمایش

پرسشنامه

زمینه یابی

طرح نخستین

آزمون مقدماتی پرسشنامه

طراحی نهایی

انواع سؤالات پرسشنامه

پرسش‌های بسته

پرسش‌های باز

پرسش‌های دام

پرسش‌های چندجوابی

پرسش‌های فرافکن (غیرمستقیم)

پرسش‌های شناسایی (زمینه‌ای)

پرسش‌های جهت‌بخش

پرسش‌های مشروط (تعیین صلاحیت)

پرسش‌های قالبی

انواع سؤالات از نظر محتوا

سؤالات رفتاری

سؤالات مرتبط با طرز تلقی ها

سؤالات آرزویی

سؤالات پیشنهادی

ساخت دهی و تنسیق پرسشنامه

رهنمودهای طراحی سؤالات پرسشنامه

شرایط کلی پیمایش

یکسانی مفاهیم

یکسانی فحوی یا زمینه

یکسانی لحن

یکسانی موقعیت

یکسانی پرسشگران

یکسانی پیشینه

اجرای پرسشنامه

سوگیری از سوی پرسشگر (مصاحبه‌گر)

وضعیت ظاهر و رفتار مصاحبه‌گر

آشنایی با پرسشنامه

دنبال کردن دقیق قالب جملهٔ سؤال

ثبت دقیق پاسخ‌ها

کندوکاو در پاسخ‌ها

ارزیابی سه شیوه مصاحبه

فصل ششم : اعتبار(روایی) و پایایی (قابلیت اطمینان)

انواع روایی/اعتبار(VALIDATY)

روایی درونی (INTERNAL VALIDATY)

روایی بیرونی (EXTERNAL VALIDATY)

روایی صوری

روایی ملاکی

روایی سازه

چهار شیوه تعیین روایی سازه

تعیین همبستگی با سایر آزمون ها

تمایز سنی

تحلیل عوامل

همسانی درونی

عومل موثر بر روایی (VALIDATY)آزمون

پایایی(RILAIBILITY)

روش های تعیین پایایی

پایایی بازآزمایی

روش فرم های موازی یا هم ارز

روش های همسانی درونی

روش دو نیمه کردن آزمون (نصف کردن/تصنیف)

روش های کودر ریچاردسون

ملاک های یک طرح آزمایشی

کنترل

تصنعی یا ساختگی نبودن

مقایسه

کسب اطلاعات کافی از داده ها

داده های خالص

عدم مشتبه شدن متغیرها در فرآیند آزمایشی

معرف بودن

امساک گری

تکرار پذیری

طرح های شبه آزمایشی

طرح پس آزمون با یک گروه کنترل

طرح پیش آزمون و پس آزمون با یک گروه

طرح مقایسه گروه های ایستا

طرح های آزمایشی

طرح پیش آزمون و پس آزمون با یک گروه کنترل

طرح پس آزمون با یک گروه کنترل

طرح چهارگروهی سالومون

طرح های گسترش یافته از طرح های آزمایشی

طرح پیش آزمون و پس آزمون چند گروهی

طرح پس آزمون چند گروهی

طرح های نیمه آزمایشی

طرح گروه کنترل نابرابر

طرح های آزمایشی واقعی براساس تحلیل عاملی اندازه گیری های مکرر

روش اجرای طرح چرخشی

کنترل در روش آزمایشی

انتساب تصادفی

همتا کردن تصادفی

انتخاب همگن

تحلیل کوواریانس

استفاده از آزمودنی‌ها به‌عنوان کنترل خودشان

عوامل مؤثر بر روایی درونی طرح‌های آزمایشی

عوامل مؤثر بر روایی بیرونی طرح‌های تحقیق تجربی

طرح‌های تک‌آزمودنی

طرح تک‌آزمودنی، مدلی برای تحقیق بالینی

فرآیند تحقیق بالینی

انواع طرح های تک آزمودنی

گروه سنجی

نقاط قوت و ضعف روش آزمایش

تحقیق همبستگی

مزایا و معایب تحقیق همبستگی

روش علی – مقایسه ای (پس رویدادی)

شرایط لازم برای استنباط روابط علی (در روش علی مقایسه ای)

شرایط لازم برای استنباط روابط علّی در روش علّی–مقایسه‌ای

تفاوت‌ها و تشابهات روش علّی–مقایسه‌ای و همبستگی

نارسایی‌های تحقیق علّی مقایسه‌ای

تحلیل محتوا

مراحل تحلیل محتوا

پایاییِ کُدگذاری در تحلیل محتوا

محدودیت‌های تحلیل محتوا

روش فراتحلیل

خصوصیات فراتحلیل

منابع خطا در فراتحلیل

محدودیت های فراتحلیل

کارکردهای (مزایای) فراتحلیل

مقایسهٔ روش کمی با روش کیفی

ویژگی‌های عمومی تحقیق کیفی

موضوعات قابل مطالعه با تحقیق کیفی

پایایی و اعتبار در تحقیق کیفی

انواع مثلث‌سازی داده‌ها

اعتبار بیرونی در تحقیق کیفی

نمونه‌گیری در تحقیق کیفی

محدودیت‌های تحقیق کیفی

انواع روش‌های کیفی

منابع مورد استفاده در پژوهش تاریخی

نظرات مخالفان و موافقان روش تاریخی

اقدام پژوهی (پژوهش در عمل)

پیش فرض‌ها و شرایط مناسب برای اقدام‌پژوهی

مراحل اقدام‌پژوهی

مزایا و معایب پژوهش در عمل (اقدام پژوهی)

مطالعات موردی

ملاحظات اخلاقی

آزمایش‌ پدیده های انسانی

آزمایش های طبیعی

نحوهٔ انتخاب آزمودنی‌ها در آزمایش

نمونه‌گیری احتمالی

انتخاب تصادفی

همانندسازی

بحث اعتبار در تحقیق آزمایشی

اعتبار درونی آزمایش

اعتبار بیرونی آزمایش

گروه‌های کانونی

تحقیق میدانی

کاربردهای مشاهده (تحقیق میدانی)

موضوع های مناسب برای تحقیق میدانی

شاخص‌های تحقیق میدانی (انواع موارد مشاهده)

نقش مشاهده‌گر در تحقیق میدانی

انواع مشاهده

مشاهده همراه با مشارکت

مشاهده پذیرا

مشاهده ساخت یافته و ساخت نیافته

تدارک ورود به میدان تحقیق

مصاحبهٔ کیفی

ثبت و بایگانی مشاهدات

تحلیل داده‌های کیفی

تحقیق بدون مزاحمت

تحلیل محتوا

موضوعات مناسب برای تحلیل محتوا

واحد تحلیل و نمونه‌گیری در تحلیل محتوا

کُدگذاری در تحلیل محتوا

تحلیل آمارهای موجود

مسئلهٔ اعتبار در تحلیل داده‌های موجود

تحلیل تاریخی – اسنادی

مسائل و مشکلات پدیده های تاریخی

انتقاد بیرونی

انتقاد درونی

تحقیق ارزشیابی (ارزیابی/کاربردی)

موضوع های مناسب برای تحقیق ارزشیابی

تست‌های طبقه‌بندی‌شده

پاسخنامه

منابع